گز چرا گز شد ؟
گز چرا گز شد !
جالب است بدانيد گز اصفهان همان بن مضارع فعل گزیدن است. در كوهپايههاي زاگرس پشهاي خاص شيره درخت گون را ميگزد و قند كتيرا را تبدیل به گزانگبین میكند، اين شيره بر روي گیاه باقی میماند و در اواسط شهریور ماه دامداران و چوپانان آن را به روشي خاص میزنند و گزانگبین از آن میگیرند.
در گذشته دامداران و چوپانان گزانگبين را با زدن ضربه به نحوي خاص از درخت گون جدا ميكردند و اين عمل کسب و کار بسیار مهمی در منطقه كوهپايههاي زاگرس بوده است، ولی به دلیل برداشت زیاد، غير اصولي و هم چنين به دلیل آفت ، پشههايي كه اين كار را انجام ميدادند ، از بین رفتند.
این پشهها فقط در این منطقه زندگي ميكردند و تا به حال نيز دانشگاهها و مراکز علمي نتوانستهاند این پشه را تکثیر کنند و هم اكنون نيز نسل این پشه تا حدود زيادي از بین رفته است.
در حال حاضر سالانه به اندازه محدودی در حدود 300 تا 400 کیلو گز انگبين كيلويي 300 تا 400 هزار تومان توليد ميشود که قسمتی از آن به اصفهان وارد و بخشي ديگر از آن در عطاریها باقي میماند. هم چنين بخشي از گزانگبين نيز توسط چند قنادی قدیمی که مشتریهای خاص دارد خریداری میشود.
دیگر گز انگبین وجود خارجی ندارد !
گز نام خود را از گزانگبين گرفته است، ولي به دليل استفاده غير اصولي از گز انگبين و مديريت نادرست، پشه توليد كننده اين ماده كه در نواحي خوش آب و هوايي مناطق كوهپايهاي زاگرس زندگي ميكرده از بين رفته و به همين دليل ديگر در گز از گزانگبين استفاده نميشود.
در حال حاضر چیزی به نام گزانگبین وجود خارجی ندارد: هر کسی که میگوید از گزانگبين در توليد گز استفاده كرده است به جرأت میتوان گفت تقلب واقعیت می کند ، چون گزانگبین وجود ندارد.
برخی از توليدكنندگان نيز در توليد گز از گز علفی استفاده میکنند كه از درخت بلوط تهیه میشود و در سنندج و کوهپایههاي زاگرس است. همچنين برخي از ترنجبین استفاده میکنند که در خراسان و به خصوص خراسان جنوبی رشد ميكند.
در اصفهان شاید در مجموع 100 کیلو گز انگبین وجود داشته باشد که تنها چند برند معروف توليد گز از آنها استفاده ميكنند که آن نيز مربوط به مشتریهای خاص است.
شما را دعوت به مطالعه مطالب زیر در زمینه گز می نماییم:
طبع شیرخشت بکار رفته در گز چیست ؟
بهترین گز اصفهان
بدون دیدگاه